Nederland is een fietsland. Onze fietspaden zijn altijd bedoeld geweest voor mensen die zich op eigen kracht verplaatsen — veilig, overzichtelijk en in een rustig tempo. Maar dat uitgangspunt is inmiddels achterhaald. De opkomst van de e-bike heeft het fietspad veranderd in een polariserende racebaan waarbij het recht van de sterkste bepalend geworden is, en de gevolgen zijn zichtbaar én voelbaar voor iedereen. Niet de vitale medemens, maar de appende jongere of de stokoude opa/oma die bepalend zijn geworden.

Waar een gewone fietser rond de 13 km/u fietst, rijdt een e-bike met minimale inspanning standaard 25 km/u — en in de praktijk vaak 28 tot 30 km/u. Dat is een verdubbeling van de gemiddelde snelheid. En dat lijkt inmiddels de norm geworden, maar het is allesbehalve normaal.

Stel je voor dat we zeggen: “Omdat elektrische auto’s duurzaam zijn, mogen ze binnen de bebouwde kom niet 50, maar 100 km/u.” Iedereen zou begrijpen dat dit volstrekt onverantwoord is. Maar precies dit gebeurt nu op het fietspad: meer snelheid op dezelfde infrastructuur, zonder nieuwe regels of aanpassingen.

En het stopt niet bij de standaard e-bike. Opgevoerde e-bikes rukken op, net als eerder bij de fatbike. Met een app of eenvoudig kastje worden snelheidsbegrenzers verwijderd en rijden deze voertuigen met gemak 35 tot 45 km/u — zonder helm, zonder verzekering, en zonder rijbewijs, gewoon tussen kinderen, ouderen en wandelaars op het fietspad. Het zijn in feite brommers, maar dan zonder regels.

Al deze ontwikkelingen leiden tot:

• Onveilige inhaalacties en schrikreacties op smalle paden.
• Ouderen en kinderen die het fietspad mijden of zich onveilig voelen.
• Toename van ongelukken, letsel en spanningen tussen verkeersdeelnemers.

En een sluipende achteruitgang in onze volksgezondheid, omdat elektrisch gemak beweging vervangt waar het juist nodig is.

We moeten erkennen wat de e-bike in feite is: de opvolger van de snorscooter. Ook die begon als handig alternatief, maar groeide uit tot een bron van overlast en gevaar. Pas na jarenlange maatschappelijke druk werd ingegrepen: snorscooters moesten van het fietspad af en naar de rijbaan. Dat was geen populaire maatregel, maar het was wel noodzakelijk.

Nu staan we op hetzelfde kruispunt met de e-bike. De overlast groeit, de risico’s nemen toe, en de infrastructuur is niet ontworpen voor deze gemotoriseerde stroomsnelheid. Zolang we vasthouden aan het idee dat een e-bike ‘gewoon een fiets’ is, blijft het fietspad een plek waar botsingen letterlijk en figuurlijk onvermijdelijk zijn.

Fietserbelang roept op tot directe actie:

• Maak onderscheid in wetgeving tussen fietsen en e-bikes.
• Ontwerp fietspaden opnieuw met ruimte voor langzaam én snel verkeer.
• Verplaats snelle e-bikes naar 30 km/u wegen als die ruimte er niet is.
• Handhaaf actief op opgevoerde modellen die feitelijk niet meer thuishoren op het fietspad.

De geschiedenis herhaalt zich. Laten we deze keer op tijd ingrijpen. Niet tegen vooruitgang, maar vóór veiligheid, gezondheid en gezond verstand. Het fietspad is er voor fietsers. Niet voor alles met een motor.